Πώς συγκροτείται όμως η ψυχαναλυτική εμπειρία;
Η ψυχαναλυτική εμπειρία, μας διδάσκει ο Λακάν, συγκροτείται μέσα από σωστά ερωτήματα, για την ακρίβεια από ερωτήματα που τίθενται σωστά. Από την στιγμή που τίθενται σωστά τα ερωτήματα, ο αναλυόμενος καλείται να αναζητήσει απαντήσεις, να αναρωτηθεί, να ψάξει, να σκεφτεί. Όλη αυτή η διαδικασία μας οδηγεί να πάρουμε και πάλι μπροστά. Ερώτημα-ερώτημα, βήμα-βήμα, η ανάλυσή του υποκειμένου προχωράει και κάτι αρχίζει να παίρνει τη μορφή γεγονότος και «ένα γεγονός είναι πάντοτε ρηματικό γεγονός».
Το ρήμα, σύμφωνα με την Φρανσουάζ Ντολτό στο έργο της «Τα Ευαγγέλια και η πίστη. Ο κίνδυνος μιας ψυχαναλυτικής ματιάς», είναι η πρώτη πηγαία ορμητικότητα του κάθε υποκειμένου, η κινητήρια δύναμη που μας σπρώχνει προς τη ζωή και τους άλλους ανθρώπους. Η γλώσσα είναι η πύκνωση του ρήματος και εκφράζει ανάγκη ή επιθυμία. Η γλώσσα μεταδίδει ανάγκη ή επιθυμία που υπερβαίνουν το νοητικό και αφορά, σύμφωνα με την Ντολτό, επικοινωνία καθαρής ενέργειας. Στην περίπτωση της επιθυμίας όμως είναι μια επιθυμία που δεν ικανοποιείται ποτέ, πάντα κάτι της λείπει. Η Ντολτό υποθέτει ότι αυτό που λείπει στην επιθυμία είναι ότι εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να εκπληρωθούμε μέσω του ρήματος. Ο Λακάν στο 11ο Σεμινάριο μας μιλάει για την ακατάλυτη επιθυμία, που ξεφεύγει από την έννοια του χρόνου που ξέρουμε, και που υπακούει σε έναν άλλον τρόπο ύπαρξης του χρόνου, έναν χρόνο λογικό. Ο λογικός αυτός χρόνος αποτελείται από τρεις χρόνους, ο πρώτος χρόνος είναι η στιγμή που βλέπουμε κάτι, ο δεύτερος χρόνος είναι ο χρόνος κατανόησης και ο τρίτος, ο χρόνος συμπεράσματος. Η ψυχαναλυτική εργασία μας βοηθάει να προσεγγίζουμε κάθε φορά την επιθυμία μας μέσα από τον λογικό χρόνο, μέσα από τους τρεις αυτούς χρόνους του λογικού χρόνου. Στην ψυχανάλυση, εκφράζοντας τις επιθυμίες μας, μέσα από τα λόγια μας, τα ρήματά μας, ενδέχεται να δούμε σιγά-σιγά, οι επιθυμίες μας να γίνονται γεγονότα. Ενδέχεται να αντιληφθούμε ότι με κάποιο «μαγικό» τρόπο, τα ρήματα, τα λόγια, παίρνουν σάρκα και οστά. Μπορεί να κατανοήσουμε ότι μέσα από αυτήν την διαδικασία, καθορίζεται κατά ένα μέρος, το παρόν μας και το μέλλον μας. Μέσα από την ψυχανάλυση, τα ρήματα μπορεί να γίνουν γεγονότα και η ζωή του υποκειμένου μπορεί να προχωρήσει απαλλαγμένη από τα βάρη, όλων αυτών που σημάδεψαν το υποκείμενο και που δεν έγιναν ποτέ λόγια.
Λακάν Ζ., Η διδασκαλία μου, μτφ. Νασία Λινάρδου-Μπλανσέ, Ρεζινάλντ Μπλανσέ,
Αθήνα: Εκκρεμές, 2009, σελ.69.
Gueguen, P.G., Η λακανική ερμηνεία, μτφ. Νίκος Οικονομίδης, http://www.greeksocietynls.gr/Articles.
Julien, P., Ο Θεός στην ψυχή μας, μτφ. Παναγιώτης Βαρδής, Αθήνα: Αρμός, 2009, σελ. 97-98.
Λακάν, Ζ., Το Σεμινάριο, βιβλίο ΧΙ, Οι τέσσερις θεμελιακές έννοιες της ψυχανάλυσης,
μτφ. Ανδρομάχη Σκαρπαλέζου, Αθήνα: Κέδρος, 1982, σελ.37.
Μιλέρ, Ζ.Α., Διαβάζοντας ένα σύμπτωμα, μτφ. Γιάννης Δημητράκος, Επαμεινώνδας Θεοδωρίδης,
http://www.greeksociety-nls.gr/Articles.
Λακάν, Ζ., Η διδασκαλία μου, ό.π., σελ.114.
Ντολτό, Φ., Σεβερέν, Ζ., Τα Ευαγγέλια και η πίστη. Ο κίνδυνος μιας ψυχαναλυτικής ματιάς,
μτφ. Ελ. Κούκη, Αθήνα: εκδ. Εστία, 2009, σελ.280-281.
Λακάν, Ζ., Το Σεμινάριο, βιβλίο ΧΙ, Οι τέσσερις θεμελιακές έννοιες της ψυχανάλυσης, ό.π., σελ.48.
Lacan, J., Ecrits, translated by Bruce Fink, New York-London: W.W. Norton & Company, p.167.
